Üretilmiş bir parça tek başına yeterli değildir. O parçanın doğru kaplama kalınlığına sahip olduğu ve kaynak birleştirmelerinin gereken nüfuziyetle yapıldığı da doğrulanmalıdır. Bu doğrulama; tahribatsız, hızlı ve güvenilir ölçüm yöntemleriyle sağlanır. Sac metal sektöründe öne çıkan iki kritik kalite kontrol aracı: kaplama kalınlık ölçüm cihazları ve gaz altı penetrasyon test cihazları.

Kaplama Kalınlık Ölçümü

Neden Kaplama Kalınlığı Ölçülür?

Metal yüzeylere uygulanan kaplamalar; korozyon koruma, görünüm, elektriksel iletkenlik, sürtünme direnci veya termal yalıtım amacı taşır. Kaplama çok ince olduğunda işlevini yerine getiremez; çok kalın olduğunda ise hem maliyet artar hem de toleranslar aşılır.
Sac metal sektöründe en sık karşılaşılan kaplama türleri şunlardır:
  • Galvanik çinko kaplama (elektrolitik veya sıcak daldırma)
  • Boyama sistemleri (astar + topkat)
  • Nikel, krom ve bakır elektrokaplama
  • Toz boya (powder coating)
  • Anodik oksidasyon (alüminyum yüzeyler)
  • Fosfat ve kromatlama ön işlemleri

Kaplama Kalınlık Ölçüm Yöntemleri

Yöntem Çalışma Prensibi Uygulama
Manyetik indüksiyon Manyetik alan değişimiyle kaplama-altlık arasındaki mesafe ölçülür Manyetik olmayan kaplama / manyetik (çelik) altlık
Eddy current (Girdap akımı) Girdap akımı zayıflamasıyla kaplama kalınlığı hesaplanır Manyetik olmayan kaplama / manyetik olmayan altlık (alüminyum)
Ultrasonik Ses dalgası yansıma süresine göre kalınlık belirlenir Çok katmanlı kaplamalar, erişilemeyen yüzeyler
X-Ray floresans (XRF) Elementin karakteristik X-ışını emisyonuyla kaplama tespiti İnce kaplamalar, çok katmanlı alaşım analizi

Ölçüm Pratiğinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Kalibrasyon: Cihaz, ölçülecek malzeme kombinasyonuna özgü referans plakayla kalibre edilmelidir.
  • Yüzey hazırlığı: Toz, yağ veya pürüzlü yüzey ölçüm doğruluğunu bozar.
  • Kenar etkisi: Parça kenarlarına ve keskin köşelere çok yakın ölçümde sapma oluşabilir.
  • Çoklu nokta ölçümü: Kaplama kalınlığı parça üzerinde homojen dağılmayabilir; standartlar genellikle birden fazla noktadan ölçüm gerektirir.
  • Sıcaklık etkisi: Uygulanan kaplama veya altlık malzemenin sıcaklığı ölçümü etkileyebilir.